Taraxacum Nederland

Sectie Hamata H. Ollg.                  Gestreepte haakpaardenbloem



In 1983 heeft H. Ollgaard de soorten met een duidelijk streeppatroon op de nerf als de Sectie Hamata afgesplitst van de toenmalige Sectie Vulgaria (nu Sectie Ruderalia)

H.Ollgaard

Werkt sinds 1967 aan het geslacht Taraxacum in Noord-Europa. Verzamelde veel materiaal in Denemarken en ver daarbuiten. Heeft vele nieuwe Taraxacum soorten beschreven vanuit geheel Europa. Had goede contacten met Piet Oosterveld, Arie Hagendijk en Henk Zevenbergen. Er is daarbij in de loop van de jaren veel informatie en herbariummateriaal uitgewisseld.

 


 

De Sectie Hamata kenmerkt zich door de sterk donkergroene tot bijna zwarte omwindselblaadjes. Deze zijn vaak sterk berijpt. Omwindselblaadjes zijn meestal gerand en meestal opstaand tot afstaand. Zelden later iets teruggekromd.De bladen zijn vrij stevig en donkergroen van kleur. De zijlobben vaak sterk teruggekromd en kunnen sterk getand tot bijna ongetand zijn. Bladstelen zijn ongevleugeld tot iets gevleugeld. De bladstelen en de middennerf zijn meestal rood van kleur.

Kenmerkend voor deze sectie zijn de opvallende groen en rode streepjes op de middennerf.


Determineersleutel Sectie Hamata


                                           Kenmerkend bladrozet sectie Hamata

 

1. Buitenste omwindselblaadjes  3,5 mm breed tot breder........................................................3

1a.Buitenste omwindselblaadjes tot 3,5 mm breed....................................................................2

                                               Taraxacum atactum Sahlin et v. Soest


                                       Holotype Taraxacum atactum Sahlin et v. Soest

2. Brede eindlob van vooral de binnenste bladeren zijn groot en voorzien van enkele grote tanden aan beide kanten .................................................Taraxacum atactum Sahlin et v. Soest

Bladsteel niet gevleugeld en sterk rood van kleur. Zijlobben kort driehoekig met een rechte voorkant. De bovenste zijlobben zijn vrijwel ongetand, achterkant met vele tandjes. Interlobben vrij kort en bijna niet getand. Eindlob vaak tot meer dan 4 cm, pijlvormig, met enkele grove tanden. Omwindselblaadjes afstaand aan de topjes iets teruggekromd,  tot 3 mm breed en nauwelijks gerand

Verspreiding: vrij algemene soort in NL

2a. Brede eindlob van de bladeren voorzien van vele tanden...........................................

.........................................................Taraxacum infestum Hagendijk et v.Soest & Zevenbergen

Bladsteel ongevleugeld en rose tot roodachtig tot in de middennerf. Zijlobben talrijk, 5-6, iets teruggericht, driehoekig, vrij spits. De voorkant van de zijlobben met vele, 3-4mm lange  grove tanden en kleinere tandjes. Interlobben vrij smal met een violet gekleurd randje. Eindlob kort pijlvormig spits en met  vele tanden. Omwindsel duidelijk afstaand, tot 3,5mm breed en niet gerand.

Verspreiding: Zeldzame soort in NL


                       Holotype Taraxacum infestum Hagendijk et v. Soest & Zevenbergen

3. Zijlobben van de bladeren staan vaak loodrecht af en zijn voorzien van vele grote tanden op zowel de boven als de onderkant van de lobben..........................................................4

3a. Bladeren zonder deze kenmerken..................................................................................5

                    Holotype Taraxacum kernianum Hagendijk et v. Soest & Zevenbergen

 

4. Zijlobben met vele grote tanden. Interlobben zijn veelal ingesneden getand.Zijlobben vaak evenlang met een verdikte lang uitgetrokken punt........................................................................

.........................................................Taraxacum kernianum Hagendijk et v.Soest &Zevenbergen

Bladsteel en middennerf sterk rood van kleur, ongevleugeld. Zijlobben smal driehoekig en vanuit een brede basis lijnvormig verlengd, vrij spits. De voorkant van de zijlobben met vele lange tanden. Interlobben gekleurd en met vele lange tanden.Eindlob pijlvormig met een sterk verlengde top en ook met vele lange tanden.Buitenste omwindselblaadjes afstaand tot iets teruggekromd, tot 4mm breed en niet gerand.

Verspreiding: Algemene soort in NL


                   Holotype Taraxacum lancidens Hagendijk et v. Soest & Zevenbergen


4a. Zijlobben duidelijk minder getand. Interlobben met enkele tanden en niet ingesneden. Zijlobben zijn wisselend van lengte aan een blad.......................................................................

........................................................Taraxacum lancidens Hagendijk et v.Soest & Zevenbergen

 

Bladsteel en middennerf rose van kleur, ongevleugeld. Zijlobben duidelijk afstaand, driehoekig tot meest lijnvormig , tot soms meer dan 4 cm lang. De voorkant van de zijlobben sterk tot grof getand. Deze tanden kunnen wel tot 10 mm lang zijn.Eindlob driehoekig tot breed pijlvormig tot versmald in een tongvormige top. Buitenste omwindselblaadjes afstaand, tot 3 mm breed, smal gerand.

Opmerking: De zijlobben staan niet symmetrische af en dus ongelijk van lengte.

Verspreiding: Vrij zeldzaam in NL.

 

 

5. Buitenste omwindselblaadjes zijn 3-3,5 mm breed............................................................. .8

5a. Buitenste omwindselblaadjes 4mm of breder.....................................................................6

6.Zijlobben van de bladeren staan min of meer recht af. Bladeren vrijwel kaal. Middennerf bladeren sterk rood gekleurd tot meestal niet in de top....................................................7

6a. Zijlobben van de bladeren zijn tot sterk teruggekromd en vrij breed. Bladeren zijn duidelijk behaard. Middennerf sterk rood gekleurd tot in de top.(vooral aan de onderzijde).....................................................................................................................................

...................................................................................................Taraxacum boekmanii Borgv.

Bladsteel purperrood van kleuren bijna ongevleugeld. Zijlobben ,4-6, breed klauwvormig, bovenste zijlobben vrijwel ongetand, onderste lang getand. Interlobben kort met een gekleurd randje. Eindlob lang en stompen bijna niet getand. Buitenste omwindselblaadjes afstaand tot teruggekromd, niet gerand, tot 3,5 mm breed, purperrood gekleurd.

Verspreiding: In NL. Zeldzaam. Was eerst alleen bekend van Terschelling en Texel. de laatste jaren vrij zeldzaam in het oosten van het land.


                                                    Taraxacum boekmanii Borgv.


7.Bladstelen zijn duidelijk sterk rood gekleurd. Zijlobben zijn sterk getand en met vele overgangen van kleine tot grote tanden. Zijlobben meestal  van stomp tot toegespitst..........

...............................................................................Taraxacum lamprophyllum M.P.Chr.

Bladstelen Bladsteel niet gevleugeld en middennerf iets rood gekleurd. Zijlobben zijn talrijk, tot 7. lang afstaand en zeer grof getand tot vele kleine tandjes.  Interlobben en eindlob ook sterk getand. Eindlob driehoekig, de top iets ingesnoerd. Buitenste omwindselblaadjes afstaand, tot 5mm breed,smal wit gerand. Bloemknoppen berijpt.

Verspreiding: Algemene soort in NL

 


                                              Taraxacum lamprophyllum M.P.Chr.


                                     Holotype Taraxacum pseudohamatum Dahlst.

7a. Bladstelen zijn iets rood gekleurd. Zijlobben zijn  vaak zonder tanden en toegespitst.....................................................................................................................................

...........................................................................................Taraxacum pseudohamatum Dahlst.

Bladsteel en middennerf roodachtig, nauwelijks gevleugeld. Zijlobben gekromd, deltavormig,stomp. Eindlob is niet veel groter dan de zijlobben. Interlobben smal en iets geplooid. Buitenste omwindselbladen afstaand, 4 tot 5 mm breed, gerand

Verspreiding: Verspreiding onvoldoende bekend.


                                             Taraxacum pseudohamatum Dahlst.

8. Buitenste omwindselblaadjes duidelijk breed gerand.........................................................11

8a. Buitenste omwindselblaadjes niet gerand...........................................................................9

9. Bladeren vrijwel kaal. De zijlobben van de bladeren zijn bijna ongetand tot enkele spaarzame tandjes....................................................................................................................... 10

9a. Bladeren zijn behaard. Zijlobben van de bladeren aan de bovenkant met enkele grote tanden. Interlobben vrij smal met een enkele tand. Zijlobben vrij abrupt teruggekromd bij de top...............................................Taraxacum subericinum Hagendijk et v. Soest & Zevenbergen

Bladsteel licht roodachtig en ongevleugeld. Eindlob kort helmvormig, weinig getand,top iets verlengd. Buitenste omwindselblaadjes staan af, tot 3,5 mm breed, smal gerand en purper aangelopen.

Verspreiding: Algemene soort in NL

                   Holotype Taraxacum subericinum Hagendijk et v. Soest & Zevenbergen

10. Interlobben sterk teerkleurig. Zijlobben van de bladeren afstaand tot iets haakvormig....

......................................................Taraxacum brabanticum Hagendijk et v.Soest & Zevenbergen

Bladeren behaard en met wijnrode bladsteel en middennerf. Zijlobben ,3-5, spits. Interlobben tot op het bladoppervlak sterk teerkleurig. De onderste zijlobben met vele lange tanden, bovenste zijlobben vrijwel ongetand.Eindlob kort driehoekig tot helmvormig en tongvormig toegespitst. Buitenste omwindselblaadjes komvormig afstaand,gerand,gewimperd, tot bijna zwartviolet gekleurd.

Verspreiding: Vrij algemene soort in NL

                Holotype Taraxacum brabanticum Hagendijk et v. Soest & Zevenbergen

10a.Interlobben niet teerkleurig. Zijlobben duidelijk haakvormig teruggekromd. Bladeren  en zijlobben het breedst in het midden. Omwindsel sterk berijpt!............................................

...................................................................................................Taraxacum subhamatum M.P.Chr.

Bladsteel  rose en iets gevleugeld. Middennerf bruinachtig van kleur. Zijlobben staan af, 5-8, voorkant  bovenste zijlobben ongetand, rest zijlobben dicht lang getand. Achterkant zijlobben met een enkele grote tand. Interlobben getand met een gekleurd randje. Eindlob driehoekig met een enkele stompe tand. Buitenste omwindselblaadjes afstaand tot iets terggekromd, niet gerand.

Opmerking: Binnenste lintbloemen hebben een oranje topje. Verder een opvallend kenmerk is dat de grootste breedte van het blad altijd onder het midden valt. Kan verward worden met Taraxacum hamatulum.

Verspreiding: Vrij algemene soort in NL


                                                     Taraxacum subhamatum M.P.Chr.

11. Bladstelen groen tot iets gekleurd. Eindlob met enkele grove tanden. Zijlobben van de bladeren sterk toegespitst. Bladstelen zijn gevleugeld..............................................................................

......................................................Taraxacum ericinoides Hagendijk et v. Soest & Zevenbergen

Voorkant van de zijlobben met vele grove en kleine tanden. Interlobben geplooid met vele lange tanden. Buitenste omwindselbladen afstaand tot teruggekromd en tot 4 mm breed.

Verspreiding: Onvoldoende  bekend in NL

                Holotype Taraxacum ericinoides Hagendijk et v. Soest & Zevenbergen

11a. Bladstelen  zijn sterk rood gekleurd...........................................................................12

12. Zijlobben van de bladeren lang toegespitst. Middennerf sterk rood gekleurd...................

......................................................Taraxacum subditivum Hagendijk et v. Soest & Zevenbergen

Bladsteel ongevleugeld. Zijlobben niet tot iets getand en de onderste zijlobben teruggericht en lang tot in de interlobben verlengd. Interlobben vrij land en met spitse tanden, randje gekleurd.Eindlob duidelijk pijlvormig en toegespitst. Buitenste omwindselblaadjesafstaand tot iets aan de topjes teruggekromd , 3 tot 4 mm breed, iets gekleurd. De buitenste omwindselblaadjes zijn niet gerand, maar gewimperd.

Verspreiding: Vrij algemene soort in Nl. In het noorden van NL vrijwel niet bekend.

                Holotype Taraxacum subditivum Hagendijk et v. Soest & Zevenebergen

12a. Zijlobben kort afstaand tot sterk teruggekromd.........................................................13

13.Zijlobben van de bladeren regelmatig. Bladeren zijn regelmatig gelobd. Omwindselblaadjes duidelijk gerand...............................................................................14

                                    Holotype Taraxacum hamatiforme Dahlst. ex Lindm.

13a. Zijlobben  van de bladeren zijn onregelmatig. Bladeren zijn onregelmatig gelobd. Buitenste omwindselblaadjes niet duidelijk gerand...................................................................

.............................................................................Taraxacum hamatiforme Dahlst. ex Lindm.

Bladsteel en middennerf roodachtig, niet gevleugeld.. Zijlobben, 4-6, driehoekig , afstaand en weinig getand. Interlobben met enkele grote tanden. Randje duidelijk gekleurd. Eindlob pijlvormig, stomp, soms ingesneden. Buitenste omwindselblaadjes tot 3,5 mm breed.

Opm. Deze soort kan men in het veld duidelijk herkennen aan een kort stervormig uitstaand gerande buitenste omwindsel.

Opmerking:Kan verward worden met Taraxacum kernianum, maar deze soort heeft altijd wel meerdere grove tanden.

Verspreiding: zeer algemene soort in NL.


                                                   Taraxacum hamatiforme Dahlst.

14. Zijlobben vrijwel ongetand  of soms met enkele tanden.................................................15

14a Zijlobben zijn vooral sterk getand bij de bovenste zijlobben. Zijlobben zijn opvallend regelmatig gelobd. Vele overgangen van kleine en grote tanden.......................................................................................Taraxacum marklundii Palmgr.

Bladsteel  en middennerf roodachtig. Bladsteel nauwelijks gevleugeld. Interlobben bovenaan zeer kort , onderaan smal en met een gekleurd randje. Eindlob helmvormig en vrijwel niet getand. Buitenste omwindselblaadjes afstaand tot iets teruggekromd, tot 3,5 mm breed, gerand.

Opmerking: Het is nog niet echt duidelijk of het Nederlandse materiaal de echte Taraxacum marklundii is of toch een eigen soort.

Verspreiding: Vrij algemene soort in NL Algemeen in het Noorden.

15. Zijlobben zijn kort en stomp. De toppen van de zijlobben zijn vaak opgericht. Omwindselbladen zijn duidelijk gerand.Bladeren zijn sterk donkergroen van kleur................

.....................................................................................................Taraxacum quadrans H. Ollg.

Bladsteel en middennerf duidelijk roodachtig. Bladsteel is ongevleugeld. Zijlobben breed klauwvormig, bovenste zijlobben en vaak ook de eindlob met kleine driehoekige tanden. De onderste zijlobben lang getand. Eindlob helmvormig, stomp. Buitenste omwindselblaadjes afstaand en tot 3,5 mm breed.

Opmerking: Kan verward worden met Taraxacum hamatulum.

Verspreiding: Algemene soort in NL


                                                      Taraxacum quadrans H.Ollg.

 

15a. Zijlobben eindigen in een stompe top en zijn haakvormig teruggekromd......................16

16. Omwindselblaadjes zijn sterk zwart gekleurd aan de onderzijde. Omwindselblaadjes hebben een duidelijke brede rand en zijn vaak iets gewimperd. Zijlobben zijn haakvormig teruggekromd...........................Taraxacum hamatulum Hagendijk et v. Spest & Zevenbergen

Bladsteel rose tot roodachtig en niet gevleugeld. De middennerf is ook vaak roodachtig gekleurd. De bladeren staan meestal gootvormig (zijlobben iets omhoog gekromd)De tanding van de zijlobben nemen van boven naar beneden toe.De onderste zijlobben sterk getand.Interlobben getand en iets violet gekleurd. Eindlob kort helmvormig, stomp,soms ingesneden.

Verspreiding: Vrij algemene soort in NL

                 HolotypeTaraxacum hamatulum Hagendijk et v. Soest & Zevenbergen

16a. Omwindselblaadjes zijn aan de onderzijde bruinachtig. Omwindselblaadjes zijn smal gerand en niet gewimperd. Zijlobben zijn sterk haakvormig teruggekromd...............................

.....................................................................................Taraxacum hamatum Raunk.

Bladsteel rood en ongevleugeld. Zijlobben, 3-5, meestal sterk teruggekromd tot heel sterk naar binnen gekromd. Bovenste zijlobben vrijwel ongetand, terwijl de onderste opvallend kort driehoekig getand zijn. Interlobben niet echt duidelijk aanwezig.

 

Verspreiding: Vrij algemene soort in NL


                                                     Taraxacum hamatum Raunk.