Taraxacum Nederland

Paardenbloemen en hun insecten

Bas Drost (Biologiestudent  Wageningen University) basdrost@hotmail.com



Hoewel paardenbloemen aan apomixie doen,en dus eigenlijk geen bestuivers nodig hebben , kun je toch regelmatig insecten op de bloemen van paardenbloemen aantreffen. Over het algemeen hebben insecten twee reden om op bloemen te komen: om nectar te drinken (voor suiker) of om stuifmeel te eten (voor eiwitten). Niet alle paardenbloemen produceren stuifmeel, maar wel alle paardenbloemen produceren nectar.

Over het algemeen zijn insecten niet kieskeurig wat betreft hun nectarbron,en allerlei families zijn op paardenbloemen waargenomen, waaronder bladhaantjes,kniptorren, dansvliegen, zweefvliegen, bijen, hommels en vlinders.

Net zoals elke plant, hebben paardenbloemen interacties met insecten. Deze zijn in twee groepen op te delen:

  • herbivore insecten die van de plant eten

  • bestuivers

Wat betreft stuifmeel, kunnen insecten kieskeurig zijn, maar een aantal generalisten zijn erg algemeen, waaronder honigbijen( Apis melifera) en hommels ( Bombus). Verschillende solitaire bijen, waaronder zandbijen (Andrena), groefbijen (Halictus) en wespbijen (Nomada).

Weinig insecten hebben paardenbloemen als hun enige voedselbron:

De paardenbloemvlekgalmug (Cystiphora taraxaci) is een kleine galmug waarvan de larven alleen in het blad van de paardenbloem leven.Dit verandert in een duidelijk zichtbare roodbruine vlek.Vanaf juli zijn deze vlekken zichtbaar. 

                                                         Cystiphora taraxaci

De paardenbloemmijt (Aculus rigidus ) is ook volledig afhankelijk van paardenbloemen. Deze mijt veroorzaakt vergroeiingen van de bladeren.

Behalve deze laatste soort, zijn er nog wat andere vliegen, bladvlooien en kevers die ook op Taraxacum mineren of gallen vormen, maar de meeste hiervan leven ook op andere composieten of komen niet in Nederland voor. Voor meer informatie verwijs wij naar    Bladmineerders. nl

De paardenbloemgalwesp (Phanacis taraxaci) is ook volledig afhankelijk van paardenbloemen. De larven van deze wesp zorgen voor een grote zwelling op de hoofdnerf van de bladeren.

Er is wel een bij die een sterke voorkeur heeft voor paardenbloemen en andere composieten heeft, namelijk de paardenbloembij ( Andrena humilis). Deze bij is echter vrij zeldzaam in Nederland, terwijl het genus Taraxacum zeer algemeen is. Het zou interessant zijn als onderzocht wordt of de paardenbloembij een voorkeur heeft voor een zekere paardenbloemsectie of soort. Dit is dringend omdat de paardenbloembij steeds zeldzamer wordt en op de rode lijst staat.

Ook meerdere vrijlevende insecten eten graag paardenbloem, maar deze eten vrijwel allemaal ook van andere planten. Hieronder vallen verschillende rupsen, bladluizen en loopkevers. Er is echter weinig bekend over de voorkeuren van deze insecten op paardenbloemen. Sterk et al. ( 1987) geeft een lijst van insecten die paardenbloemen eten.

Waarschijnlijk is deze lijst niet compleet. Mocht u een foto hebben van een insect dat paardenbloemen eet, mag u deze naar mij mailen. Ik zal, indien mogelijk, het insect determineren en kijken of er een voorkeur voor een bepaalde sectie binnen Taraxacum is.

Voor insecten op de bloemen van Taraxacum geldt hetzelfde als voor de herbivore insecten: Sterk et al.( 1987) hebben een lijst gemaakt van de bestuivers en bezoekers van Taraxacum, maar uit persoonlijke ervaring weet ik dat deze niet compleet is. Ik ben zelf bezig met een aanvullend overzicht. Als u foto's heeft van insecten op paardenbloemen, zijn deze van harte welkom.

Er is echter nooit onderzoek gedaan naar voorkeuren van deze herbivoren voor bepaalde paardenbloemsecties! Dit is een erg interessant en belangrijk onderwerp, waarover nader onderzoek nodig is.

Mocht u na het lezen van bovenstaande vragen hebben hebben over insecten op paardenbloemen, of mocht u foto's van insecten op paardenbloemen hebben en u wilt hulp met de determinatie hiervan, neem contact met ons op.

Contact